ENDERÛN ADABI
25 Aralık 2013 Çarşamba Saat 00:56
Osmanlı devletinde idârî ve askerî kadronun yetiştirildiği Enderun mektebinde âdaba uygun olmadığı tenbih edilen bazı esaslar;

• Sakat ve hastalıklı olanlarla alay etmek,

• Halkı boş yere meşgul etmek,

• Herkesi kendine baktırmak için kahkaha ile gülmek,

• Tavırlarıyla, hal ve hareketiyle ve diliyle akranlarını küçük görmek,

• Arkadaşının ihtiyacı olan bir şeyi verebilmesi mümkün iken vermemek ve izinsiz olarak birisinin velev ki bir çöpünü almak,

• Arkadaşının elde edeceğini düşündüğü rızka, refaha ve sair nimetlere bizzat veya vasıta ile gizli veya aşikâr mâni olmak,

• İşlerinde ihmalkârâne davranmak,

• Arkadaşına ait elbise ve benzeri eşyalara hırsla göz dikmek ve haset etmek,

• Hocalarına, yaşlılara ve ilim erbabına saygısızlık etmek, haysiyet ve insaniyet dairesi dışında atıp-tutmak,

• Kibirlenmek, itibar elde etmek için sahip olmadığı sıfatları kendine mal edip halkı aldatmaya çalışmak,

• İnsanlık vakar ve ağırbaşlılığına hiç yakışmayacak şekilde yüzsuyu dökmeye tenezzül etmek,

• Maddi imkânı olmadığı halde zenginmiş ve refah içindeymiş gibi görünmek için borçlanıp insanları dolandırmak,

• Tam olarak bilmediği bir hususta münakaşaya girmek,

• Fikrini isbat için inadında ısrar ederek etrafındakileri bıktırıp usandırmak,

• İnatçı bir şahsı yumuşaklıkla ikna etmeye çalışmak yerine kaba saba davranarak işi çekişme ve kavgaya vardırmak,

• Şunun bunun yürüyüşünü taklit ederek insanları hakir görmek…


Bunlar adaba uygun değildir.

Muhammet Emirhan Ellidokuzoglu