Abdullah Gözaydın
hayratli@gmail.com
HAYRAT HUNDEZ TARÝHÝ
15 Haziran 2017 Perşembe Saat 22:40

TARÝHTEN VE ARÞÝVLERDEN HUNDEZ ARAÞTIRMALARI:

Tarihte Hundez denilen Ayaneden Konoya uzanan geniþ vadinin adýdýr Hundez. 

Halkýnýn %99'u Baþta Ýstanbul olmak üzere gurbette yaþar, Gurbete çýkmayanlar ise çetin kýþ þartlarý nedeniyle sahile inerek Trabzon ve Of civarýnda ikamet etmektedirler.

Hundez gurbetçileri önemli kýsmý devlet memurluðu yaparken Bilhassa Ýstanbulda Ýnþaat-müteahhitlik yapaný çoktur. Eðitim seviyesi yüksek olan Hundez geçmiþ yýllarda olduðu gibi çaðýmýzda da din adamý, öðretmen, avukatlýk mesleðini seçenler yoðunluktadýr.


Trabzon Of Ýlçesi, Hayrat nahiyesine baðlý Hundez, Taþ medreseleriyle meþhur bir köy idi.

1990 de Hayrat ilçe yapýlýnca Güneþalan ve Yaylaören olarak köylere, Hürriyet mahalllesi, Merkez mahalllesi, Kurtuluþ mahalllesi, Topaklý mahalllesi, Çamlýtepe mahallesi þeklide bölündü ve Hayrat belediyesine baðlandý.


Hundez eski Türkçe'de Delikan anlamýnda kullanýlýrdý.

Eskiden, Of bölgesinde kravatlý birisi görüldüðünde "ya hundezlidir , ya memurdur" derlerdi.

Bir baþka deyim ise, "Gökten 104 Kitap inmiþ ,Hundez'e bir elif cüzü bile inmemiþ." derlerdi. Bu sözle Hundez'lilerin eðitimli, aydýn, medeni insanlar olduðu ortaya çýkmaktadýr.


Tarihte pek kayýt altýna alýnmamýþ olsa bile, Hundez bölgesinden Baþta Ýstanbul Fatih ve Süleymaniye medreseleri olmak üzere Osmanlý coðrafyasýnda Medrese hocasý olarak gurbete çýkmýþ çok alim olduðu bilinir.

Bölgenin þimdiki konumu: Nefsi HUNDEZ Mahalleleri Hayrat Merkez, Hürriyet, Cumhuriyet, Kurtuluþ, Topaklý, Çaðlayan, Çamlýtepe Mahalleleridir.


Ansiklopedik kayýtlar:


1960'lý yýllarda Türkiye Siyasi Haritalarýnda Of ilçesi bile gözükmezken, Hundez medresesi haritada gösterilirdi.

Hundez kelime anlamý olarak Türkçedir,"Deli kan" anlamýndadýr (tarihçi öðretmen Haþim Albayrak)

Hunlar'ýn Karadeniz Bölgesi'ndeki en önemli mirasý onlara ait yer isimleridir denilebilir.

Hayrat'ýn Topraklý köyünün eski ismi Hundeztefanos'tur .


Yine Hayrat'a baðlý þu yer isimleri Hunlarla ilgilidir: Nefs-i Hundezler (>Güneþlanan-Hayrat), Hundezhumrukkapan (Hayrat), Hundezarsenli (Hayrat), Hunzi (Kutlular köyünün bir mahallesi-Sürmene)

1293 (1876) Trabzon Vilayeti Salnamesi'nde Of'a baðlý Hundez isimli bir kariye kayýtlýdýr.

Bu karyenin yeri ve yeni ismi belirlenememiþtir .


Pazar'ýn Aktaþ köyünün eski ismi Hunar'dýr . Trabzon'un doðusunda bulunan Artvin'de de Hunlarla ilgili olduðu sanýlan yer isimleri bulunmaktadýr:

Hungimek Deresi (Yusufeli), Hungimek Daðý (Yusufeli), Aþaðý Hungimek (>Dokumacýlar - Kýlýçkaya), Yukarý Hungimek (>Yüncüler-Kýlýçkaya) . Ýspir'in Çamlýkaya köyünün eski ismi Hunut, Gölyurt köyünün ise Honut'tur.

Yine Ýspir'de þu yer isimlerin Hunlarla ilgili olduðu düþünülmektedir: Hunut Daðý (Ýspir), Hunut Deresi (Ýspir), Hunut Nahiyesi (Ýspir).

3560 metre ile Hunut Daðý, Rize'nin en yüksek üçüncü daðýdýr .

Trabzon'un batýsýnda yer alan Ordu'da 1455 tarihli tahrir defterinde Niyabet-i Hafsana'ya baðlý Hunut isimli bir kariye kayýtlýdýr . Ancak þimdiki adý ve yeri tespit edilememiþtir.